Het kan voor sommige mensen zo simpel zijn, die gaan op zo’n natuurlijke manier met de leerlingen om. De leerlingen hebben respect voor hem of haar. Ze luisteren en nemen dan ook dingen aan. Dit is toch iets wat iedereen die lesgeeft graag zou willen?

De basis voor dit alles is al gelegd in de eerste kennismaking met de klas. De klas ziet dat je de les goed voorbereidt hebt en altijd gestructureerd werkt. Verschillende studies tonen aan dat leerlingen in hun tienerjaren een grote behoefte hebben aan structuur en duidelijkheid. Ze zitten immers al in een leeftijdsfase waarbij er zoveel veranderd voor ze! Dus breng de discipline op om elke les opnieuw zo goed mogelijk voor te bereiden en elke les weer zoveel mogelijk volgens dezelfde structuur te werken. In het begin is dit misschien lastig, maar uiteindelijk zal ook jij net zoals jouw ervaren collega worden die zijn klas altijd onder controle houdt. Een mooi doel om naar toe te gaan werken, toch?




Het kan voor sommige mensen zo simpel zijn, die gaan op zo’n natuurlijke manier met de leerlingen om. De leerlingen hebben respect voor hem of haar. Ze luisteren en nemen dan ook dingen aan. Dit is toch iets wat iedereen die lesgeeft graag zou willen?
De basis voor dit alles is al gelegd in de eerste kennismaking met de klas. De klas ziet dat je de les goed voorbereidt hebt en altijd gestructureerd werkt. Verschillende studies tonen aan dat leerlingen in hun tienerjaren een grote behoefte hebben aan structuur en duidelijkheid. Ze zitten immers al in een leeftijdsfase waarbij er zoveel veranderd voor ze! Dus breng de discipline op om elke les opnieuw zo goed mogelijk voor te bereiden en elke les weer zoveel mogelijk volgens dezelfde structuur te werken. In het begin is dit misschien lastig, maar uiteindelijk zal ook jij net zoals jouw ervaren collega worden die zijn klas altijd onder controle houdt. Een mooi doel om naar toe te gaan werken, toch?

Dit kun je bereiken door de eerste keer dat je een les moet gaan geven ruim voldoende voorbereidingstijd te nemen. Zeker wel 2x de lengte van je les, misschien zelfs nog wel meer. Begin dus op tijd! Het heeft geen zin om als een kip zonder kop je op de voorbereiding te storten. Dit zou onnodig tijd kosten. Daarom moet je wel op een didactisch verantwoorde manier werken. Niet alleen voor de klas, maar ook tijdens de voorbereiding van je les. Didactiek is de manier waarop je kennis of vaardigheden overbrengt. Hier ga je al over nadenken door antwoord te geven op 8 vragen. Dit worden ook wel didactische kernvragen genoemd:

1. Wat wil ik deze les bereiken? (Leerdoelen)

2. Wat is de beginsituatie? (Aanvangsniveau van de groep)

3. Op welke manier wil ik mijn lesstof ordenen? (Volgorde van leerdoelen)

4. Welke leeractiviteiten moet de leerling/groep toepassen? (Wordt later op de pagina toegelicht)

5. Welke didactische werkvormen wil ik hierbij gebruiken? (Afwisseling van de manier van lesgeven)

6. Hoe moeten de leerlingen gegroepeerd worden?(Wordt later op de pagina toegelicht)

7. Welke media wil ik gaan gebruiken? (DVD, PC, Whiteboard, Reanimatiepop etc.)

8. Welk resultaat heeft het onderwijs gehad en hoe is het onderwijs verlopen (Wordt later op de pagina toegelicht)

Vooral in het begin kan het tijd kosten om deze vragen te beantwoorden. Er kunnen misschien wat begrippen instaan waar je geen beeld bij hebt.

Daarom geef ik een voorbeeld van een les die ik moet gaan geven en geef ik antwoord op de vragen.

De les die ik moet gaan geven gaat over sporttheorie. De leerlingen moeten achteraf weten waarom een goede warming-up belangrijk is voor het lichaam. Nu ga ik de les voorbereiden, dus ik begin met het beantwoorden van de 8 didactische kernvragen, zodat ik weet welke informatie ik nog nodig heb.

1. Mijn leerdoel is: Uit kunnen leggen waarom een goede warming-up belangrijk is voor het lichaam.

2. De aanvangssituatie is dat de leerling al veel heeft gesport onder leiding van een sportdocent, maar nog niet eerder zelf een warming-up heeft verzorgd. Hij zal dus al wel enige kennis bezitten, maar hier misschien nog nooit bewust over nagedacht hebben.

3. Ik ga mijn les ordenen door eerst een introductiepraatje te houden, daarna te vragen of er leerlingen zijn die misschien al wel eerder de warming-up hebben verzorgd. Bijvoorbeeld bij hun voetbalclub of hockeyclub. Die kennis kan ik later in de les nog gebruiken, vervolgens wil ik ze een korte film laten zien over dit onderwerp en hierna met de klas een onderwijsleergesprek over dit onderwerp voeren.

4. Ik heb de keuze uit verschillende leeractiviteiten, de bekendste zijn: luisteren, zien, doen, zelf verwoorden en lezen. Deze keuze is heel belangrijk, want mijn leerdoel eist dat de leerling iets uit kan leggen. Dan heeft het geen zin om hem in de les alleen maar naar mij te laten luisteren! Ik wil dus dat nu in deze les de leerling gaat luisteren, zien en zelf gaat verwoorden.

5. Afwisseling van de manier van lesgeven is erg belangrijk. De ouderwetse manier dat de leraar alleen maar staat te vertellen is voorbij, deze manier werkt niet, dus je moet afwisseling vinden tussen de voordrachtvorm, gespreksvorm en opdrachtvorm. In deze les ga ik de voordrachtvorm en gespreksvorm gebruiken. De opdrachtvorm heb ik nu in mijn les niet nodig, dit zou later terug kunnen komen wanneer de leerling zelf een warming-up moet gaan geven. De ideeën voor het gebruik van activerende werkvormen zijn oneindig. Om een aantal voorbeelden te zien klik je hier.

6. Er zijn veel verschillende groeperingsvormen. Zo heb je bijvoorbeeld de traditionele opstelling, carré, open carré, op linie of de halve cirkel. Hier moet je van tevoren over nadenken. Het heeft geen zin om de tafels netjes in rijen achter elkaar te hebben staan (traditioneel), terwijl ik een demonstratie moet geven die iedereen moet kunnen zien. Dan kan je beter voor een open carré kiezen. Als je deze keuze dan maakt, moet je tijd inplannen om het leslokaal voor te bereiden! Omdat ik een gesprek met de klas wil gaan voeren, kies ik ervoor om de klas in een open carré neer te zetten.

7. Je hebt een oneindig ruime keuze uit onderwijsleermiddelen. Het is best interessant om bij jou op school eens te gaan neuzen welk materiaal je ter beschikking hebt Afwisseling hiervan bevorderd namelijk de betrokkenheid van de leerlingen. Maar zorg niet dat de leerlingen een overload aan high-tech apparaten krijgen, waardoor ze afgeleid kunnen worden. Ik kies ervoor om een whiteboard te hebben, zodat ik aantekeningen kan maken tijdens de discussie. Daarnaast heb ik een computer en beamer, met geluid nodig om mijn filmpje te kunnen laten zien.

8. Deze vraag kan je van tevoren invullen door te bedenken hoe het volgens jou zou moeten gaan. Achteraf pas je dit antwoord aan met je bevindingen tijdens de evaluatie. Hier maak je misschien wel de conclusie dat je de volgende keer de les iets ander aan zou pakken, ordenen of in zou delen. Deze vraag is dus belangrijk voor de volgende keer dat je deze les gaat geven!




Wanneer je goed kijkt heb je in principe je les nu al klaar. Je weet wat je moet geven, hoe, waar en in welke volgorde. Meer hoef je niet meer te weten om les te geven. Maar om een goede les te geven is het wel belangrijk dit overzichtelijk in een lesplan te zetten. Een lesplan is persoonlijk plan van aanpak over de les die jij wilt geven. De gouden tip hierbij is om dit lesplan mee te nemen de les in en ook vooral te gebruiken! Het is niks geheims, dus kijk er niet stiekem op. De leerlingen mogen best weten dat jij hun les goed hebt voorbereid. De leerlingen zijn immers belangrijk genoeg om een goede les te krijgen.

In de praktijk betekent dit dat je vooral in het begin met deze voorbereiding meer tijd kwijt zal zijn dan dat de les gaat duren. Maar deze les bewaar je natuurlijk voor volgend jaar. Dan kan je hem zo uit de kast pakken, nakijken en gebruiken. En wanneer je vaker met dit principe werkt kost het minder tijd. Dit omdat je al gelijk een beeld hebt van de les. Je weet al waar je aan moet denken en daardoor gaat het steeds automatisch en sneller. Dus blijf de discipline opbrengen om de lessen met een vaste structuur voor te bereiden. Uiteindelijk zullen de leerlingen dit gaan opmerken en waarderen.

goin up